Kennisbank  /  Omgeving

Omgeving

Winterdip: hoe licht, ritme en je omgeving je energie beïnvloeden

Je stapt 's ochtends in het donker in de auto, zit de hele dag binnen achter je scherm en als je weer naar huis gaat, is het alweer donker. Halverwege januari merk je dat je moeilijker op gang komt, sneller moe bent en minder zin hebt in afspraken.

Leestijd ongeveer 3 minuten  ·  Pijler: omgeving  ·  Ook over: fysiek, hormonen, mentaal

Bij een winterdip wordt vaak eerst naar voeding en beweging gekeken. Die doen er zeker toe, maar er is een pijler die in de winter misschien nog wel meer invloed heeft en die we snel vergeten: je omgeving. Hoeveel licht je ziet, waar je de hele dag zit en met wie je je tijd doorbrengt, bepaalt voor een groot deel hoe je je in deze maanden voelt.

Licht is de klok van je lichaam

Je lichaam heeft een dag-nachtritme dat bepaalt wanneer je wakker en alert bent en wanneer je slaperig wordt. Daglicht is het belangrijkste signaal om die klok gelijk te zetten, vooral licht in de ochtend. Als het donker wordt, maakt je lichaam meer melatonine aan, het hormoon dat je klaarmaakt voor de nacht.

In de winter krijg je veel minder daglicht binnen. Je ritme krijgt daardoor minder duidelijke signalen. Het kan dan moeilijker zijn om 's ochtends op gang te komen, terwijl je overdag sneller slaperig bent.

Binnen is het veel donkerder dan je denkt

Je ogen passen zich zo goed aan dat je het nauwelijks merkt, maar zelfs op een grijze winterdag is het buiten vele malen lichter dan binnen onder een lamp. Een dag op kantoor of thuis achter je laptop betekent voor je lichaamsklok een dag in de schemering.

Daar speelt je omgeving een grote rol in. Zit je op een werkplek ver van het raam, ga je met de auto naar je werk en werk je een paar dagen per week thuis? Dan kan het zomaar gebeuren dat je op een doordeweekse dag nauwelijks buiten komt.

Na de feestdagen wordt het stil

Omgeving gaat ook over de mensen om je heen. In december zie je familie en vrienden, zijn er borrels en etentjes. In januari is de agenda leeg, iedereen is weer met zijn eigen ritme bezig en het is te koud om spontaan af te spreken. Contact met anderen geeft energie. Als dat krimpt tot de mensen op je werk en je eigen gezin, merk je dat aan je stemming.

Wat dit doet met de rest van je dag

Een verstoord ritme laat zich op veel plekken voelen. Je slaapt minder diep, je hebt meer behoefte aan troost en snelle energie, waardoor de trek in zoet op de loer ligt. Ook de middagdip na de lunch voelt zwaarder. Uitgerekend in deze maand nemen veel mensen zich ook nog eens voor om alles anders te doen. In de blog over goede voornemens lees je waarom dat zo vaak misgaat.

Eerst aankleden: wat je kunt toevoegen

Je kunt de dagen niet langer maken, maar je kunt wel zorgen dat je meer licht en contact binnenkrijgt:

  • Pak ochtendlicht. Ga binnen het eerste uur na het opstaan een kwartier naar buiten. Loop of fiets een stuk naar je werk, breng de kinderen lopend naar school of drink je koffie op het balkon.
  • Zoek het raam op. Zet je werkplek zo dicht mogelijk bij het daglicht, ook als je thuiswerkt.
  • Maak van je lunch een buitenmoment. Een wandeling van een kwartier rond het middaguur geeft je licht, beweging en een frisse blik voor de middag.
  • Dim 's avonds het licht. Minder fel licht en minder schermen in het laatste uur voor je naar bed gaat, laat je lichaam merken dat de dag voorbij is.
  • Plan iets om naar uit te kijken. Een wandeling met een vriendin, een etentje of een zondag met familie. Zet het nu alvast in je agenda.

Winterdip of meer dan dat?

Een winterdip gaat meestal over wat minder energie en zin. Voel je je al weken het grootste deel van de dag somber, heb je nergens meer plezier in of slaap je veel meer dan normaal? Dan kan er sprake zijn van een winterdepressie. Neem in dat geval contact op met je huisarts. Er zijn goede behandelingen, waaronder lichttherapie.

Hoe staat jouw energie ervoor deze winter?

Met de gratis Vitascan zie je in een paar minuten hoe je ervoor staat op alle zeven pijlers, ook op je omgeving. Je krijgt een overzicht en een eerste stap die bij jou past.

Doe de Vitascan

Deze blog geeft algemene informatie over vitaliteit en leefstijl. Het is geen vervanging van persoonlijk medisch advies. Twijfel je over klachten, neem dan contact op met je huisarts.